Zeynep Hayır/Almanya
Almanya’nın son yıllardaki en büyük askeri projelerinden biri olarak sunulan F126 fırkateyn programı ağır bir başarısızlıkla sonuçlandı. Alman Donanması’nın geleceğinin temel unsurlarından biri olarak planlanan proje durduruldu. Altı adet savaş gemisinin üretimini öngören program için yaklaşık 2,3 milyar avro harcandı. Ancak yıllar süren çalışmaların ardından ortaya çıkan tablo, beklentilerin oldukça uzağında kaldı.
Alman Savunma Bakanlığı, maliyetlerin büyümesi ve yaşanan gecikmeler nedeniyle projeyi mevcut haliyle sürdürmeme kararı aldı. Berlin yönetimi şimdi daha küçük ve daha hızlı üretilebilecek savaş gemilerine yönelmeyi planlıyor. Böylece Almanya’nın son yıllardaki en iddialı askeri yatırımlarından biri daha hedefine ulaşamadan sona ermiş oldu. Ancak F126 projesinin yarattığı tartışma yalnızca başarısız olmuş bir savaş gemisi projesinden ibaret değil.
Yaklaşık 2,3 milyar avroluk bir kaynağın sonuçsuz kalan bir proje için harcanmış olması ister istemez başka soruları da beraberinde getiriyor. Bu kaynaklarla kaç okul yenilenebilirdi? Kaç sosyal konut inşa edilebilirdi? Kaç hastane desteklenebilirdi? Kaç çevre ve iklim projesi hayata geçirilebilirdi. F126 projesi aynı zamanda Avrupa’nın son yıllarda hızlanan silahlanma sürecinin de dikkat çekici örneklerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.
Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa devletleri savunma harcamalarını hızla artırdı. NATO içerisinde yük paylaşımı tartışmaları derinleşti. Uzun yıllar boyunca güvenliğinin önemli bölümünü ABD’nin askeri gücü altında sürdüren Avrupa ülkeleri artık kendi askeri kapasitelerini büyütmeye çalışıyor. Almanya bu dönüşümün merkezindeki ülkelerden biri haline geldi.
Berlin yönetimi son yıllarda yüz milyarlarca avroluk yeni savunma programları açıkladı. Silah sanayisine yapılan yatırımlar büyüdü. Bir dönem otomobil ve sivil üretimle anılan bazı sanayi tesisleri bugün askeri üretime yöneliyor. Otomotiv sektörünün bazı bölümlerinin silah ve savunma sanayisine entegre edilmesi yeni dönemin en dikkat çekici gelişmeleri arasında yer alıyor.
Bu tablo yalnızca Almanya’nın değil, Avrupa’nın genel yönelimini de ortaya koyuyor. Savunma bütçeleri büyürken sosyal harcamalar üzerindeki baskılar artıyor. Konut krizi derinleşiyor. Yaşam maliyetleri yükseliyor. Enflasyon milyonlarca emekçinin alım gücünü zorluyor. Sağlık ve eğitim alanlarında tasarruf tartışmaları sürüyor. Emeklilik yaşının yükseltilmesine ilişkin öneriler giderek daha fazla gündeme geliyor.
Bir yanda milyarlarca avro yeni silah projelerine aktarılırken diğer yanda toplumun temel ihtiyaçları için kaynak tartışmaları yaşanıyor. Bu durum yalnızca ekonomik değil aynı zamanda siyasi ve ahlaki bir tercih meselesi olarak da karşımıza çıkıyor. Bugün dünyanın birçok bölgesinde milyonlarca insan savaşlar nedeniyle yerinden ediliyor. Yeni çatışmalar yeni göç yolları yaratıyor. Her yeni savaş yalnızca insanların yaşamlarını değil, doğayı da tahrip ediyor. Ormanlar yok oluyor. Tarım alanları zarar görüyor. Su kaynakları kirleniyor. Canlı yaşamı geri dönülmesi zor kayıplarla karşı karşıya kalıyor. Oysa insanlığın ihtiyacı daha fazla savaş gemisi değildir. İnsanlığın ihtiyacı barış içinde yaşayabileceği bir dünya, doğanın korunması, sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi ve insanların temel ihtiyaçlarına ayrılan kaynakların artırılmasıdır.
F126 projesinin çöküşü bu nedenle yalnızca teknik bir başarısızlık olarak okunamaz. Bu gelişme aynı zamanda milyarlarca avroluk kaynakların hangi gelecek için kullanılacağı sorusunu da yeniden karşımıza çıkarıyor. Yeni savaş gemileri için mi, yoksa insanların ve doğanın geleceği için mi?
