Yadigar Aygün/İstanbul
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü öğrencisi trans öğrenci Arya, 13 Nisan’da Ankara’daki üniversite yurtlarında intihar etti. Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi ile Arya’nın intihara sürüklenme nedenlerini, intiharlara karşı neler yapılması gerektiğini konuştuk.
Arya’yı intihara sürükleyen, siyasi, politik, ekonomik nedeneler var mıydı? Sizce Arya neden intihara sürüklendi?
Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi: Arya’nın intihara sürüklenerek katledilişinde hem ekonomik hem politik hem de siyasi yönler var. Devlet, transfobik-nefret politikalarını devreye sokarken tüm aygıtlarını kullanıyor, bu sebeple bu nedenleri birbirinden bağımsız ele alamayız. Aksine transların intihara sürüklenişinde tüm bu nedenler iç içe ve birbirini beslemektedir. Arya da yine diğer translar gibi mevcut nefret düzeninde maruz kaldığı sistematik şiddetten dolayı intihara sürüklendi. Bunun bir cinayet olduğunun altını çizerek söylemek gerekir ki ilk elden ailesinin ve çevresinin Arya’yı maruz bıraktığı nefreti ve şiddeti belirtmemiz gerekiyor. Diğer bir yanıyla tüm bu şiddetin sistematik olduğunu ve devletin bu nefreti sistematikleştirmekte başat aktör olduğunu söylemeliyiz.
Ailenin tekrar ve tekrar Arya’nın trans kimliğini reddetmesi, Arya’nın kaldığı TOBB ETÜ Yurdu’nda psikolojik şiddete, fiziksel şiddete, baskıya, tehdide ve özel alan ihlallerine maruz bırakılması ve altını çizdiğimiz gibi devletin sistematikleşmiş transfobik politikaları Arya’nın ölümünün sebepleridir. Aile-devlet-üniversite üçgeniyle “kutsal” olarak nitelendirilmeye çalışılan ne varsa onun altından her daim bir suç ortaya çıktığını yeniden görüyoruz. Arya, sistematik olarak yalnızlaştırıldı ve intihara sürüklendi. Bu intihar bir cinayettir.
Türkiye’de LGBTİ+’lar, hangi sorunları yaşıyor?
Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi: Lubunyalar, bu coğrafyada yıllardır en başta kendi bedenlerinde, kendi kimliklerinde yaşamak için mücadele ediyor. Kimliklerinden, bedenlerinden, görünüşlerinden ötürü birçok temel hakka erişimde derin bir ayrımcılığa ve sistematik şiddete maruz bırakılıyor. İş verilmeyen, ev verilmeyen, yaşamak için kendilerine hiçbir koşul sağlanmayan lubunyalar, yaşamlarını devam ettirebilmek için seks işçiliğine itiliyor. Devletin özellikle transfobik politikaları sonucu translar, yaşadıkları sokakta, çalıştıkları yerde sistematik bir biçimde şiddete maruz bırakılıyor. Üniversite sıralarından yurtlara kadar trans öğrenciler, kimlikleri ve bedenleri üzerinden gösterilen şiddetle, tacizle ve tehditle mücadele ediyor. Devletin ‘Aile yılı’ ilanları ve “kutsal aile” politikalarıyla da birlikte toplumsal yaşamdan, alanlardan soyutlanmaya, adım adım görünmezleştirilerek yaşamsızlaştırılmaya çalışılıyoruz.
Arya ve tüm intihara sürüklenen LGBTİ+ ve translar için neler yapılmalıdır?
Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi: Arya ve intihara sürüklenerek katledilen tüm translar için yapılması gereken egemen hukukun sınırlarından taşarak gerçek adalet mücadelesi vermektir. Hakkında bir dosya dahi açılmamış katledilen yüzlerce trans varken, “şüpheli” denilerek üstü örtülmeye çalışılan yüzlerce kadın cinayeti varken bizlerin tek umudu mücadelededir. Bu yüzdendir ki katledilen, kaybedilen, intihara sürüklenen her bir arkadaşımızın hesabını sormak, onlar için mücadele etmek bizlerin en önemli sorumluluğudur. Katledenlere karşı bizler buradayız.
Arya için adalet mücadelesi başlattınız. Bu konuda biraz bilgi verir misiniz? Bu adalet mücadelesi neden önemlidir?
Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi: Bugüne dek intihara sürüklenerek katledilen her bir trans için mücadele edeceğimizin sözünü verdik. İsmini sayamayacağımız onlarca arkadaşımızın hesabını sorarken işkence gördük, yasımızı tutarken cezalandırıldık. Adalet talebiyle, eşitlik talebiyle sokakları doldurduğumuz günleri unutturmak isteyen, sokaklarda olmamızı engellemek isteyen bir devletle karşı karşıyayız. Adaleti, egemen hukuk sınırlarında yürütmemizi bekleyen bir rejimle karşı karşıyayız. Gerçek adaleti sağlamak için bu egemen sınırlarda kalmadan mücadele etmek artık bir zorunluluk. Her geçen gün artan trans intiharlarına karşı örgütlü bir biçimde mücadele etmek ve Arya’nın hesabını hep birlikte sormak bizlerin sorumluluğudur. Bu adalet mücadelesi, arkadaşımızın adını dahi anmayanlara, onun varlığını tanımayanlara karşı bir mücadelesidir. Arya için, katledilen tüm translar için, bizlerin yaşaması için bir seçenek değil, zorunluluk.
İntiharlar politiktir. Arya için topluma, LGBTİ+’lara, kadınlara, yetkililere ve medyaya bir çağrınız var mıdır?
Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi: İntihara sürüklenerek katledilen Arya için kamuoyuna çağrımız şudur: Özellikle son yıllarda daha da artan transfobik politikalara karşı, transların sistematik olarak yalnızlaştırılmasına, şiddet sarmalına hapsedilmesine, mücadelede özne olarak görülmemesine ve en önemlisi katledildiğinde dahi bunun gündemleştirilmemesine karşı ortak bir mücadele zeminine ihtiyacımız var. Katledilen translar, intihara sürüklenen translar salt lubunyaların değil toplumun her kesiminin bir sorunu olmalıdır. Bunu örmek için, mücadelemizi büyütmek ve gerçek adaleti sağlamak için “Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi” olarak ilerleyen zamanda katılımı herkese açık hale getireceğimiz bu adalet mücadelesinin bir parçası olun.
