Türkiye-Kuzey Kürdistan’ın birçok yerinde çıkan orman yangınlarını haberleştiren televizyon kanallarına geçen hafta uyarı yazısı gönderen ve yanan alanların ekranlara yansıtılmamasını isteyen Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dün gerçekleştirdiği toplantıda, bu talebine ‘uymayan’ kanallara ceza yağdırdı. AKP ve MHP kontenjanından RTÜK üyeliği yapan isimler, muhalif üye İlhan Taşcı’yı da toplantıya almadı.
BirGün’de yer alan habere göre, Türkiye’nin çok sayıda bölgesinde günlerce devam eden orman yangınlarını ekranlarına taşıyarak kamuoyunu bilgilendiren Fox TV, KRT, Halk TV, Haber Türk ve Tele 1’e oyçokluğu ile idari para cezası verildi. “Oyunu belli ettiği” gerekçesiyle İlhan Taşcı’nın alınmadığı toplantıda, cezalara karşı çıkan tek üye, Okan Konuralp oldu. Toplantının ardından cezalara tepki gösteren Konuralp, “RTÜK toplantısı, çökmekte olan bir siyasi iradenin hezeyanlarına sahne oldu” dedi.
Üst Kurul toplantısında halkı bilgilendiren kanalların anti demokratik şekilde cezalandırıldığını anlatan Konuralp, “Muhabirin, ‘O kadar hızlı geliyor ki alevler, kabus gibi…’ ifadesini de kullandığı canlı yayını nedeniyle FOX TV’ye para cezası verdi. RTÜK, Ebubekir Şahin’in ‘Yangın haberlerine sansür’ talimatına yönelik, aralarında CHP lideri Kılıçdaroğlu’nun ‘Ağır sansür altındayız’ tepkisinin de olduğu açıklamaları, yorumlarıyla haberleştiren kanalları da cezalandırdı, yani doğrudan siyasilere de sansür uyguladı” ifadelerini kullandı. RTÜK’ün ceza verdiği yayınlar arasında, Fatih Altaylı’nın aşı karşıtlarını eleştirdiği yayını da yer aldı.
Taşçı toplantıya alınmadı
Geçen hafta, RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in televizyon kanalı yöneticilerini özel hattan arayarak yangın görüntülerini yayınlamamasını istediğini ortaya çıkaran Taşcı, toplantıya alınmadı. Şahin’in talebi sonucunda toplantıya alınmadığını ifade eden Taşcı, duruma tepki gösterdi. Toplantı sırasında salondan ayrılmak zorunda kaldığını ifade eden Taşcı, yangın haberlerine ‘özel hat’ üzerinden sansür girişimini deşifre etmesi gerekçesiyle toplantıya alınmadığını kaydetti.
Cezaların gerekçeleri
Fox TV’de 2, 3 ve 4 Ağustos’ta Ana Haber Bülteni’nde yapılan orman yangınları ile ilgili haberler cezalandırıldı. Tüm bültenlerde, “Kriz zamanı habercilik etiğinden uzak, siyasi iktidar hakkında yanıltıcı, kriz zamanı haber alma hakkını kullanmak isteyen izleyicide endişe, panik, korku ve infial yaratacak şekilde yayın yapıldığı” ileri sürüldü.
İktidarı eleştirmek basın suçu sayılıyor
KRT TV’de 3 Ağustos’ta yayımlanan ve Gürkan Hacır’ın sunduğu “Şimdiki Zaman” adlı programa Uğur Dündar, Erol Mütercimler, Barış Yarkadaş konuk oldu. Dündar,’ın yayında sarf ettiği, “Cumhuriyet’in diğer kurumları gibi, nasıl AKP iktidarında Cumhuriyet’in dikili ağaçları teker teker satıldılarsa, yerlerinden söküldüler, başka kurumlara döndürüldülerse THK de benzer bir akıbeti yaşıyor” sözleri, ceza gerekçesi oldu. dedi. Mütercimler ise “Bu Orman Bakanı kadar beceriksizini çok az gördüm” diye konuştu. Barış Yarkadaş, “Sanki bir maç izlemiş o maçtan çıkmış gelmiş, maçla ilgili yorum yapıyor Orman Bakanı. Hissetmiyor, içinde öyle bir duygu yok adamın. AKP kabinesinde de öyle bir duygu yok. (…) Ya ben hayatımda böyle bir pişkinlik, böyle bir vurdumduymazlık, böyle bir beceriksizlik, böyle bir liyakatsizlik görmedim” dedi. Bu sözler, raporda şöyle değerlendirildi;
Halk TV’de, 4 ve 5 Ağustos’ta yayımlanan ve Ayşenur Arslan’ın sunduğu Medya Mahallesi programında, RTÜK’ün yangınlara ilişkin yayınlarla ilgili televizyon yöneticilerine yaptığı uyarıları eleştirmesi, ihlal olarak değerlendirildi. Haber Türk’te 2 Ağustos’ta yayımlanan haber bülteninde, muhabirin Marmaris yangınını aktardığı sırada kullandığı, “Marmaris’te alevler durmuyor. Cehennemi yaşıyoruz” sözleri, ceza gerekçesi oldu.
