Lavrov, Sputnik’e verdiği röportajda Suriye’deki çözüm süreci ile Astana formatı çerçevesinde Rusya’nın Türkiye ve İran ile yaptığı işbirliği konularında değerlendirmelerde bulundu.
Astana çalışmalarının artık oturmuş ve başarılı bir format olduğuna dikkat çeken Lavrov, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Astana formatı çerçevesinde Türkiye ve İran’la işbirliği yapıyoruz. Astana çalışmaları, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) Suriye çözümüne ilişkin kararlarına ve özellikle de 2254 sayılı karara dayanan, oturmuş, başarılı ve uluslararası hukuk açısından da doğrulanmış bir etkileşim mekanizması. Etkili oluşunun temelinde, Suriye hükümeti ile silahlı muhalefet heyetlerinin mutabık kaldığı anlaşmalar var. Biz, İranlı ve Türk partnerlerimizle birlikte öncelikle anlaşmaların sağlanmasına katkıda bulunuyoruz, ikinci olarak ta uygulanmaları hususunda garantör oluyoruz. ‘Garantör ülkeler’ ifadesi de buradan geliyor.”
Garantör ülkelerin bu çalışmalarının en önemli sonuçlarından bir tanesine değinen Lavrov, “Suriye’nin geleceğini Suriyeliler tarafından, uluslararası yardımla birlikte bildikleri ve uyguladıkları siyasi süreç çerçevesinde belirlenmesi gerektiği yönündeki tez de böylelikle gerçekleşmiş oluyor. Bu yaklaşımın bir örneği, ilk gerçek kapsayıcı bir forum olan, Suriye’deki siyasi çözüm sürecine dinamik katan, Cenevre sürecini durgunluktan çıkarıp anayasa ‘dosyası’ üzerinde çalışmalara ivme kazandıran Ocak 2018’de düzenlenen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’dir. Kongrenin eş organizatörlerinin Astana’daki ‘garantörler’ olduğunu hatırlatırım. Kısa bir süre önce Rusya, Türkiye ve İran arabuluculuğu ile Suriye hükümeti ile muhalefet arasında mutabık kalınan anayasa komitesi aday listesini BM temsilcilerine ilettik” diye konuştu.
Rus diplomat ayrıca Türk askerlerinin İdlib’deki varlığı konusunda da Suriye hükümeti ile mutabakat sağlandığına dikkat çekti Lavrov, “17 Eylül’de Soçi’de imzalanan Mutabakat belgesinde yer alan İdlib hakkındaki Rus-Türk anlaşmalarına varılması, Suriye’nin o bölgesinde gerilimi azaltma bölgesinin kurulması ve onun içine Türk, dışına da Rus ve İran gözetim noktalarının kurulması konusunda Astana süreci çerçevesinde kabul edilen önceki kararlar sayesinde mümkün oldu. Böylelikle Türk askerlerinin Suriye’nin o bölgesindeki varlığı konusunda, Soçi Mutabakatını takdirle karşılayan Suriye hükümetiyle mutabakat sağlanmış durumda. Astana formatının üçüncü garantörü olan İran da ona destek verdi” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan ABD’nin Suriye topraklarında bulunması için herhangi bir hukuki dayanak olmadığını söyleyen Lavrov, şöyle devam etti
“ABD’nin Suriye topraklarındaki yasadışı silahlı varlığı sorununu çözmek kolay olmayacak. Washington, bu ilkelerin BMGK’nın ana kararlarında belirlenmiş olmasına rağmen, sürekli olarak Suriye’nin egemenliğini, bağımsızlığını, halk ve toprak birliğini bozan yeni şartlar koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu Suriye’den ‘çıkışın’ ne şekilde sonuçlanacağını göreceğiz.”
