Her sene, dünya çapında etkili olan bir kelimeyi seçen Oxford İngilizce Sözlüğü (OED), 2020’yi tek bir kelimeyle anlatamayacağını belirtip tam 16 kelime seçti. OED raporda, İngilizce’nin tıpkı insanlar gibi hızla ve tekrar tekrar adapte olmak zorunda kaldığını ve sözlükbilimcilerin bu yılın tek bir kelimeye indirgenemeyeceğini fark ettiklerini belirtti.
Milyarlarca kelime takip edildi
Araştırmacılar, internetteki haberlerde, bloglarda ve diğer kaynaklarda bulunan 11 milyardan fazla kelimeyi takip ederek, OED’nin son 12 ayda yaşanan dil verilerindeki sismik değişimler ve yeni bir kelime ya da ifade yaratmadaki ani artışlar olarak tanımladığı şeyi ortaya çıkardı.
“Koronavirüs” daha önce bilimde kullanılıyordu
OED, 2020’nin gerçekten benzeri görülmemiş bir yıl olduğunu ve İngilizce konuşanların koronavirüsle ilgili yeni kolektif kelime hazinesini hızlıca bir araya getirdiğini belirterek bunun dilin temeli olduğunu ifade etti. Çalışmada “koronavirüs” kelimesinin önceden genellikle bilim insanları tarafından kullanıldığı ve 1960’lara dayandığı,” Kovid-19″un ise tamamen yeni bir kelime olarak 11 Şubat’ta kaydedildiği belirtildi.
Irkçılığa karşı bir slogan: “Siyahilerin Hayatı Önemlidir”
“Koronavirüs“ün, 2020 Nisan’ından itibaren İngilizce’de en sık kullanılan kelimelerden biri haline geldiği de vurgulandı. Marttan itibaren “tecrit”, “sosyal mesafe” ve “yeniden açılma” gibi salgınla ilgili terimler dile hakim olmaya başladı. Irkçılığa karşı ABD’de yaşanan eylemlerle birlikte “Siyahilerin Hayatı Önemlidir” ifadesi dilde yaygınlaşırken, bunu “iptal kültürü” takip etti.
Emek sömürüsü “uzaktan” devam etti
Rapor, bazı kelimelerin bu yıl kullanımındaki artışı da inceledi. Örneğin “pandemi” kelimesinin kullanımında bu yıl yüzde 57 bin gibi bir artış yakalandı. Emek sömürüsünden yana taviz vermeyen kapitalist çalışma şekillerinin değişmesine paralel olarak “uzak” ve “uzaktan” kelimelerinin kullanımını marttan itibaren yüzde 300, “Sessiz” ve “sesi aç” kelimelerindeyse bu artış yüzde 500 olarak görüldü.
OED Başkanı Casper Grathwohl, dilin 2020’de yaşanana benzer bir duruma daha önce tanık olmadığını vurgulayarak ve şu ifadeleri kullandı:
“Oxford ekibi, bu yıl boyunca birçok önemli kelime ve ifadeyi belirledi. Bunların çoğu, başka bir zamanda rahatlıkla ‘yılın kelimesi’ olarak ipi göğüsleyebilirdi.”
OED belirlediği 2020’nin 16 kelimelik listesi şöyle:
Bushfire (Orman yangını)
Impeachment (Azletme)
Acquittal (Beraat)
Coronavirus (Koronavirüs)
Covid-19 (Kovid-19)
Lockdown (Tecrit)
Social distance (Sosyal mesafe)
Reopening (Yeniden açılma)
Black Lives Matter (Siyahilerin Hayatı Önemlidir)
Cancel Culture (İptal kültürü)
BIPOC (siyahi, yerli, renkli insanlar)
Mail-In (Posta yolu)
Belarusian (Belarus)
Moonshot
Superspreader (Süper yayıcı)
Net Zero (Net sıfır)
