Gazeteci Fehim Taştekin, Rusya ve Batı arasındaki diplomatların sınır dışı edilme krizini yazdı.
Taştekin, “Bu gerilim hattı yeni bir yükü kaldırmayabilir ve Türkiye bazı tercihlerde bulunmak zorunda kalabilir. Varna’daki son zirvede AB ile gerilimi düşürme eğilimine girilmesi, Patriot alternatifiyle ilgili makul bir teklif gelmesi halinde S-400’den vazgeçilebileceği sinyali ve Erdoğan’ın Afrin’den sonra Suriye’de operasyonları genişletme hevesi Ruslarla ortaklığın kırılgan noktalarına işaret ediyor.” dedi.
“Rusya rövanşı alıyor”
Taştekin yazısında son yıllarda gerçekleşen gelişmelere ilişkin şunları ifade etti; “Kuzey Kafkasya’daki isyanın sönümlenmesi; Gürcistan’la savaşın ardından Abhazya ve Güney Osetya’nın tanınması; Ukrayna’da neo-faşist darbenin geri tepmesi, Doğu Ukrayna’nın kontrolden çıkması ve Kırım’ın Rusya’ya iltihakı; Ortadoğu’da ABD’ye “Biz de varız” denilmesi ve tabi en önemlisi Suriye’de rejim yıkma çabalarının başarısızlığa uğratılması… Dahası ABD’nin ‘kurtarıcı’ olduğu Irak dahil diğer bölge ülkelerine alternatif bir ortaklık sunulması. NATO’da çatlak yaratacak düzeyde Türkiye’nin dümeninde istikrarsızlık yaratan ayartmalar…
Bütün bunlar Kremlin cephesinden bakılınca Batı’nın hegemonik alışkanlıklarına karşı birer rövanş sayılır. Bunlara bir de Rusların Britanya halkının Brexit kararında parmağı olduğuna ve ABD ile Fransa’daki seçimlere müdahale ettiğine dair paranoya boyutuna varan iddialar eklendi.”
Rusya Suriye’de kartlarını tüketti
Taştekin yazısında Suriye’ye değinerek şunları söyledi; “Rusya, Suriye’de mevcut oyun planında kullandığı kartları neredeyse tüketti. Yeni bir stratejiye yönelmesi gerekiyor. Bir tarafta operasyonlara ağırlık verip sahadaki dengeleri değiştirirken diğer tarafta Astana mutabakatının gölgesinde geliştirdiği uzlaşma mekanizmalarıyla çatışmasızlık alanlarını genişletti. Yeni aşamaya gelindi. Bu aşama doğrudan büyük güçlerin karşı karşıya gelebileceği yere işaret ediyor. Fırat hattında ABD, Ürdün hattında ABD-Körfez ve İdlib-Afrin hattında Türkiye’nin karşısına yeni bir stratejiyle çıkma gereği duyuyor. Doğu Guta’da Türkiye’nin etki etme kanallarına sahip olduğu Ahrar el Şam ve Feylak el Rahman’ın uzlaşma yolunu seçmesi dikkat çekiciydi. Henüz beyaz bayrak çekmeyen örgüt Suud-Amerikan etkisindeki İslam Ordusu. Şam kırsalındaki bu durum Afrin’e karşılık Doğu Guta ve İdlib pazarlığına dair senaryoyu destekleyen bir gelişmeydi. Fakat bu pazarlığın İdlib ayağında sürecin Rusların istediği gibi gidip gitmeyeceği belirsiz. Türkiye sanki Rusların beklentisinin aksine farklı bir yoldan gidiyor. Dera ve Kuneytra merkezli güney cephesinde de Rusların, Amerikalılar ve Ürdünlülerle yaptığı pazarlıklar pamuk ipliğine bağlı. En kritik hat yine ABD’nin koruma taahhüdünde bulunduğu Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) bölgesi yani Fırat hattı.
Batı’dan yeni bir Soğuk Savaş rüzgârına maruz kalan Rusya’nın bu alanlarda ne denli kararlı politikalar izleyeceği meçhul. Beklenti Putin’in geri adım atması ve uzlaşmaya yönelmesi. Rus ekonomisi hala büyük riskleri taşıyacak bir iskelete sahip değil. Fakat yüzde 76.7’lik oy oranıyla dördüncü kez başkan seçilen Putin, veda sahnesinde daha da sertleşebilir. Zor oyunu bozar derler. Tam da Putin’lik bir iş.”
“Türkiye tercih yapmak zorunda kalabilir”
Taştekin yazısında Türkiye’nin bu durumdan nasıl etkileneceğine ise şöyle değindi; “Rusya karşıtı bu dalganın Türk-Rus ilişkiler ağına yansımaları muhtemeldir. Son dönemlerde Karadeniz havzasında Batı ile Rusya’yı karşı karşıya getiren gelişmelerde Türkiye söylem olarak NATO çizgisinde kalsa da ikili ilişkilerini bu krizlerden uzak tutmayı tercih etti. Fakat Suriye’de şaşırtıcı boyutlara varan Türk-Rus ortaklığı, S-400 siparişiyle ticari ilişkilere savunma boyutunun eklenmesi, NATO’ya yansıyan çatlaklar ve AB ile artan kavgalar yüzünden klasik ittifak ağındaki gerilimler son raddeye vardı. Bu gerilim hattı yeni bir yükü kaldırmayabilir ve Türkiye bazı tercihlerde bulunmak zorunda kalabilir. Varna’daki son zirvede AB ile gerilimi düşürme eğilimine girilmesi, Patriot alternatifiyle ilgili makul bir teklif gelmesi halinde S-400’den vazgeçilebileceği sinyali ve Erdoğan’ın Afrin’den sonra Suriye’de operasyonları genişletme hevesi Ruslarla ortaklığın kırılgan noktalarına işaret ediyor.
Batı hamlesini yaptı. Sıra satranç ustası Rusya’da. Küçüklerin yönünü tayin eden büyük oyuncuların yarattığı akımlardır. Sular bir kere köpürtüldü, birileri bir yerlere illaki savrulacak. Kim nereye vuracak, bekleyip göreceğiz.”
