Bir yandan COP31 sürecinde “Sıfır Atık” temasıyla uluslararası alanda görünürlük kazanmaya çalışan iktidar, diğer yandan Türkiye’yi Avrupa’nın plastik atık merkezi haline getiren politikaları sürdürüyor.
Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı “Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye’nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü” başlıklı politika bilgi notuna göre, Avrupa Birliği’nin plastik atık ihracatı 2025 yılında yüzde 19 artarak 503 bin tona ulaştı. Bu atıkların en büyük adresi ise Türkiye oldu.
Raporda yer alan verilere göre AB üyesi 27 ülkeden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarı 2004 yılından bu yana tam 435 kat arttı. Böylece iktidarın yıllardır kamuoyuna sunduğu “Sıfır Atık” söylemi ile ülkenin fiilen Avrupa’nın plastik çöplüğüne dönüştürülmesi arasındaki çelişki bir kez daha ortaya çıktı.
Söylem başka, uygulama başka
Greenpeace Türkiye, “Gerçek Sıfır Atık” kampanyasını başlatarak mevcut politikaların değiştirilmesi çağrısında bulundu. Kuruluş, plastik ve tekstil atıkları ithalatının kalıcı olarak yasaklanmasını, yeni petrokimya yatırımlarının durdurulmasını ve plastik üretiminin kaynağında azaltılmasına yönelik bağlayıcı hedeflerin hayata geçirilmesini istedi.
Raporda, geri dönüşüm oranlarının başarı hikâyesi olarak sunulmasının da sorunun üzerini örttüğüne dikkat çekildi. Küresel ölçekte plastiklerin yalnızca yaklaşık yüzde 9’unun geri dönüştürülebildiği belirtilirken, yılda 400 milyon tonu aşan plastik üretimi karşısında geri dönüşüm politikalarının tek başına çözüm üretmediği vurgulandı.
Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde kritik bir tercihle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Türkiye’nin 2025’te Avrupa’nın plastik atıklarının en büyük alıcısı haline geldiğini Butan, “Ülkenin denizleri ve kıyıları mikroplastikle kirleniyor ve yeni petrokimya kompleksleri için ÇED süreçleri tamamlanıyor. Söylem ile sahada yaşanan gerçeklik arasındaki bu makas, bir politika tercihi, yapısal bir çerçeveleme sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Önümüzde politika değişikliği için önemli bir fırsat var. Kasım 2026’da COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, Sıfır Atık temasını zirvenin eylem ajandasına da ekleyerek öne çıkarmayı amaçlıyor. Bu, Türkiye’nin liderlik gösterebileceği ve anlatının ötesine geçerek, gerçek Sıfır Atık hedefini mümkün kılacak değişimleri başlatabileceği tarihi bir an. Zira gerçek Sıfır Atık hedefi plastiği geri dönüşüm kutusuna atmakla, başkasının plastik atığını almakla değil, onu kaynakta üretmemeyi başarmakla mümkün. Bu hedefe ulaşmanın yolu, atık ithalatını engellemekte, üretim kararlarında, yatırım tercihlerinde ve uluslararası müzakere masasındaki tutumda başlıyor” dedi.
Raporun tamamını okumak için tıklayın.
