Adalet Kalkınma Partisi (AKP) tarafından yaz aylarından beridir çalışılan “sosyal medya üzerinden yalan haber ve dezenformasyonla mücadele” ismini taşıyan kanun tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) bütçe görüşmelerinden sonra sunulması planlıyor. Öte yandan AKP bu tasarısının kapsamını ‘internet medyasını’ içeren yeni bir tasarı ile revize etmeye çalıştığı belirtildi.
Buna göre internet medyası çalışanlarının basın yasasına tabi olması, Basın İlan Kurumu’ndan ilan almasının yolunun açılması, internet sitelerinin künye ve yararlandıkları fonları ilan etmesi gibi seçeneklerini kapsadığı ileri sürüldü.
Çalışma ile ilgili Neler Biliniyor?
AKP Grup Başkanvekili Mahir Ünal’ın başkanlığında yürütülen çalışmalar kapsamında Adalet, Ulaştırma, İçişleri Bakanlıkları ile RTÜK ve TBMM Dijital Mecralar Komisyonu başkanlarının katılımıyla bir süredir çalışmalar sürdürülüyor.
Meclis’e sunulması planlanan yasa teklifinin kapsamına, internet medyasının da alınması kararı üzerine biraz daha çalışılması kararlaştırıldı. Meclis’teki bütçe görüşmeleri de dikkate alınarak yasa teklifinin yeni yılda yasalaştırılması planlanıyor.
Yasa teklifinde sosyal medya üzerinden, “yalan haber ve dezenformasyon” konusunda ilk kez tanımlama ve kriter getirilmesi düşünülüyor.
Bu konuda, dezenformasyon içerikli paylaşımın “organize, örgütlü, belli bir amaca yönelik olması” halinde yaptırım uygulanması üzerinde duruluyor.
Dezenformasyon içerikli paylaşımların denetiminin ise resmi bir kurum tarafından yapılması öngörülüyor. Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) içinde kurulacak yeni bir başkanlığa, sosyal medyadaki yalan haber ve dezenformasyon paylaşımlarıyla ilgili denetim yetkisi verilebileceği ifade ediliyor.
Başlangıçta sadece sosyal medyadan dezenformasyon ve yalan haberin engellenmesi gerekçesiyle yapılması düşünülen çalışmanın kapsamına internet medyasının alınması da kararlaştırıldı.
İnternet haber sitelerinin basın yasası kapsamına alınması konusunda 2014 yılında bir yasa teklifi hazırlanmış, ancak yaşama geçirilememişti.
AKP’nin “dezenformasyon” yasası kapsamına almayı planladığı yasal düzenleme hayata geçerse, haber sitelerinin çalışanları da gazete ve televizyon habercileri gibi basın yasasına tabi olabilecek ve basın kartı hakkından yararlanabilecek. Ayrıca gazeteler gibi Basın İlan Kurumu’ndan ilan alabilecek.
İnternet Medyasına Künye Zorunluluğu
Yapılması düşünülen düzenleme kapsamında internet medyasına da künye, adres bildirim zorunluluğu getirilecek.
Ayrıca yalan haber ya da dezenformasyon nitelikli yayınlarla ilgili cezai yaptırımlar, gazete ve televizyonlar gibi mahkeme yoluyla tekzip zorunluluğu getirilmesi de gündemde. Üzerinde durulan bir başka düzenleme ise internet sitelerinin hangi fonlardan destek aldığını ilan etmesi yönünde.
Ne Olmuştu?
Yaz aylarında yaşanan orman yangınlarından sonra sosyal medyadaki bazı paylaşımlar nedeniyle, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Meclis grubuna, “yalan haber ve dezenformasyonla mücadele” gerekçesiyle yasal çalışma yapılması talimatı verdiğini açıklamıştı.(BBC’den derlenmiştir)
