Bilimsel alanda ortaya çıkan yeni gelişmeler dijital alanı da birçok yönüyle etkiledi, geliştirdi ve büyüttü. Kapitalist üretim ilişkileri de buna bağlı olarak yeni biçimlere bürünmüş durumda. Özellikle Covid-19 Pandemisi süreci bu alanda faaliyet yürüten kapitalist tekellerin karına kar kattı. Geniş anlamıyla dijital kapitalizm olarak kavramsallaşan ve yaşam bulan süreç, buna bağlı olarak dijital proletaryayı da gündemimize sokmuş durumda. Amazon, Alibaba, Trendyol, Hepsiburada gibi dijital alışveriş şirketleri her geçen gün daha büyük kârlar elde ederken, bu kapitalist saltanatın altında milyonlar emekçi eziliyor. Bu tür şirketlerin hem emek sömürüsünü perdelemek hem de emekçilere yönelik sorumluluklarının üstlerinden atmanın yeni bir yolu olarak ‘esnaf-kurye modeli’ yaygın olarak kullanıyorlar.
Temel gıda, kira, ulaşım, hijyen ve enerji alanlarındaki yüksek enflasyon emekçileri her geçen gün daha büyük bir yoksullukla karşı karşıya bırakıyor. Dijital alışveriş platformaları yüksek karlar elde ederken, çalışanlara sefalet ücretleri öneriyorlar. Trendyol emekçilerin ülkenin dört bir yanında başlattıkları eylemler kazanımla sonuçlanmış, Trendyol şirketi %11’lik zam teklifini geri çekerek %39’luk bir zam yapmıştı.
Trendyol emekçilerinin meşru direnişle elde ettikleri kazanım, farklı şirketlerde çalışan kargo ve kurye emekçilerini de cesaretlendirerek seslerini yükseltmelerini sağladı. Kazanımın etkisiyle birçok kargo-kurye çalışanı direnme kararı alarak sefalet ücret tekliflerini kabul etmediklerini ilan ettiler.
Yurtiçi kargo emekçileri, şirketin %17’lik zam oranını kabul etmeyerek %40 zam talebiyle direnişe başladılar. Şirkette yaşadıkları baskıların ve her yıl enflasyon altı zam tekliflerinin artık dayanılamaz duruma geldiğini ifade eden emekçiler kazanana kadar direneceklerini söylediler.
Yurtiçi Kargo Genel Merkezi önüne kargo araçlarıyla gelen emekçiler taleplerinin kabul edilmesini isteyerek, tüm emek örgütlerinden direnişlerine destek verilmesini ve dayanışmanın büyütülmesini istediler.
Scotty kargo çalışanları, şirketin %22’lik zam teklifini kabul etmeyerek direnişe başladı.
Scotty çalışanlarının talepleri şu şekilde:
- Garanti ücreti 12.500 + KDV
- Bu haklı eylemimizde kimsenin işten çıkartılmaması
- İadelerin aynı gün içerisinde şubeye iade edilmemesi
- Resmi tatillerde ücretlerimizden kesilmemesi
- Yıllık 15 gün ücretli izin verilmesi
- Günlük ortalama 50 kilometreyi aşmayacak şekilde rota planlanması
Hepsiburada dijital alışveriş şirketine bağlı çalışan HepsiJet çalışanları şirketin 1 TL’lik zam teklifini kabul etmeyerek direnme kararı aldı.
HepsiJet 2022 yılı için paket başı 3,75 TL ile çalışan HepsiJet kuryelerine 4,75 TL yani 1 TL’lik zam teklifi yaptı. Paket başına yapılan bu zammı yetersiz bulan ve itiraz eden HepsiJet kuryeleri, kontak kapatma eylemi yaptı. Çalışanlar yaptıkları açıklamada:
“HepsiJet kuryeleri olarak yapılan 1 TL’lik zammı kabul etmiyoruz. Yapılan zamma itiraz ettiği için işten atılan arkadaşlarımız var. Bu arkadaşlarımızın işe geri alınmasını ve garanti ücret adı altında 12 bin 500 TL sabit ücret konusunu kabul etmelerini istiyoruz. Burada biz asgari ücretin yarısı kadar para bile alamıyoruz. Kendi araçlarımızla kendi faturalarımızı, yemek paramızı, araç giderlerini ödüyoruz. Ay sonuna baktığımız zaman çoğumuz eve ekmek götürmekte zorlanıyoruz. Firmamız bugün yaptığı basın açıklamasında yüzde 46.6’lık zam oranını neye göre hesapladı bilmiyoruz ama bize de yansıtmalarını istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
TÜMTİS üyesi sendikalaştıkları için iş kolları değiştirilen Yemeksepeti kuryeleri ve depo işçileri; düşük ücret zammını engellemek için ve sözleşmede dayatılan maddelere karşı direniş kararı aldı.
Yüzde 32,7 zam teklifini kabul etmeyen bazı Yemek Sepeti ve Banabi çalışanları Şişli’deki Yemek Sepeti Genel Müdürlük Binası önünde Tüm Taşıma İşçileri Sendikası (TÜMTİS) ile birlikte eylem yaptı. Çalışanlar İstanbul, Eskişehir ve İzmir’de kısa süreli kontak kapatma eylemleri yaptı.
SMF: Kargo ve Kurye Emekçilerine Kölece Çalışma Koşulları Dayatılamaz.
Sosyalist Meclisler Federasyonu (SMF) sosyal medyadan yaptığı açıklamaya direnen kargo emekçilerinin yanında olduklarını ve kargo-kurye emekçilerine kölece çalışma koşullarının dayatılamayacağını belirtti.
