İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi ve kayıp yakınları, “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” talebiyle her hafta sürdükleri eylemin 628’incisini derneğin sosyal medya hesabı üzerinden video olarak paylaştı. Eylemde, Kars’ta 23 Aralık 1980’de gözaltına alınıp işkenceyle katledilen Mahmut Kaya’nın hikayesine yer verildi. Kaya’nın öyküsünü, İHD Diyarbakır Şube Yönetim Kurulu Üyesi Yusuf Erdoğan anlattı.
Kaya’nın, Kars il merkezinde 23 Aralık 1980’de “Maraş Katliamının hesabı sorulacaktır” yazılı pankartı astığı sırada Sıkıyönetim Komutanlığı’nca gözaltına alınıp ifadesi alınmak üzere Siyasi Şube Müdürlüğü’ne götürüldüğünü anımsatan Erdoğan, Kaya’nın burada maruz kaldığı ağır işkence sonucunda katledildiğini söyledi. Kaya’nın akıbetini sormak için ailenin başvurduğu kurumlardan “Mahmut Kaya adlı şahıs gözaltına alınmamıştır” cevabını verdiğini dile getiren Erdoğan, Kaya’dan o tarihten beridir haber alınamadığını söyledi.
‘Tüm kayıtlar yok edildi’
Olaya ilişkin tüm kayıtların yok edildiğini, ancak Kaya’nın katledilmesine tanık olanların olduğunu vurgulayan Erdoğan, tanıkların da çıkarıldığı mahkemelerde olayı anlattığını ve suç duyurusunda bulunduğunu belirtti. Tanıkların ifadelerine rağmen Kaya’nın gözaltına alınmadığının hep inkar edildiğine vurgu yapan Erdoğan, “Mahmut Kaya ile aynı hücrede tutulan, birlikte işkence görenlerden Hüseyin Makal isimli kişi, konu ile ilgili kurulan Meclis Araştırma Komisyonu’ndaki tanıklığını anlatır” dedi. Makal’ın komisyon üyelerine verdiği beyanları hatırlatan Erdoğan, şunları söyledi: “Makal, komisyon üyelerine şunları anlattı: ‘Gözaltında Mahmut’la karşılaştım. Yerde yatıyor ve bir şeyler mırıldanıyordu. Polisler her kımıldadığında, yanına yaklaşıp onu tekmelediler. Ayaklarının altı paramparçaydı. Yüzü ise tanınmayacak halde. 2 Ocak’ta beni salondaki masaya zincirle bağladılar. Mahmut’u da yanıma yatırdılar. Gece yarısı Mahmut’un nefes alışı ağırlaştı. Polisler bizi onun yanından uzaklaştırdılar. Mahmut biraz sonra öldü. Polisler dışarıda nöbet tutan bekçiyi çağırdı. Bekçi biraz sonra elinde beyaz bir çuvalla dışarı çıktı.”
‘Kaya’nın kanlı giysilerini yaktırdılar’
Komisyon’a ifade veren başka bir tanık Davut Aksu’nun da beyanlarını aktaran Erdoğan, “Mahmut’a uzun süre yoğun işkence yapıldı. Belden aşağısı simsiyah olmuştu. Derileri çekildiğinde kopuyordu, yaraları kangrene dönmüştü. Saat üç sıralarıydı. ‘Bitlis’te beş minare’ diye bir türkü mırıldandı. Ağzından su geldi ve yanımda öldü. Nabzını kontrol ettim, atmıyordu. Bizi içerideki başka bir odaya aldılar’ dedi” şeklindeki ifadelerini aktardı.
Erdoğan, tanık Zekiye Şen’in beyanlarına ilişkin de şunu söyledi: “Şen ise ‘Bana Mahmut’un parçalanmış kanlı giysilerini yaktırdılar’ dedi.”
Kaya’nın 41 yıl önce işkenceyle katledildiğini kaydeden Erdoğan, Kaya’nın faillerinin ortaya çıkarılmasını talep etti.
