Fotoğraf/AFP
Zeynep Hayır/Almanya
Almanya’da sağlık sistemine yönelik tasarruf planlarına karşı sağlık çalışanları ve doktorlar son haftalarda çeşitli kentlerde protestolar düzenledi. Sağlık sigortalarının kasalarında oluşan milyarlarca avroluk açık gerekçe gösterilerek yeni önlemler, prim artışları ve harcamalarda kısıtlamalar tartışılırken sağlık çalışanları sorunun kaynağının hastalar ve emekçiler olmadığını vurguluyor.
Yetkililer artan sağlık harcamalarının sistem üzerinde baskı oluşturduğunu savunuyor. Ancak sokaktaki vatandaşın karşı karşıya olduğu tablo da ortada duruyor. Almanya’da uzman doktor randevuları birçok bölgede haftalar hatta aylar sonrasına veriliyor. Aile hekimlerinin bekleme salonları dolup taşıyor. Hastaneler personel eksikliğiyle mücadele ediyor. Buna rağmen çözüm olarak yine tasarruf ve yeni mali yükler gündeme getiriliyor. Tam da bu noktada kamuoyunda farklı bir soru yükseliyor.
Bugün sağlık sigortalarının açıkları nedeniyle fedakârlık istenirken geçmişte yapılan milyarlarca avroluk harcamaların hesabı neden hâlâ açıklığa kavuşmuş değil? Koronavirüs salgını sırasında Almanya milyarlarca maske satın aldı. Kriz ortamında alınan bu kararların bir bölümü o günün koşullarında gerekli görülebilir. Ancak aradan geçen yılların ardından milyonlarca maskenin depolarda kaldığı ve son kullanma tarihlerinin dolması nedeniyle bugün imha edildiği ortaya çıkıyor. Kamu kaynaklarından milyarlarca avro harcanırken yapılan planlamaların ne kadar doğru olduğu sorusu hâlâ tartışılıyor.
Bugün ise aynı ülkede sağlık sigortalarının açık verdiği söylenerek yeni tasarruf paketleri hazırlanıyor. Sağlık çalışanları daha fazla yük altında bırakılıyor. Hastalar daha uzun bekleme süreleriyle karşı karşıya kalıyor. Vatandaşlardan ise daha fazla katkı yapmaları bekleniyor.
Elbette sağlık sisteminin finansmanı ciddi bir sorundur. Yaşlanan nüfus, artan ilaç maliyetleri ve yükselen tedavi giderleri göz ardı edilemez. Ancak kamuoyunda büyüyen rahatsızlığın nedeni yalnızca ekonomik tablo değildir. İnsanlar bir yandan milyarlarca avroluk hatalı planlamaların sonuçlarını görürken diğer yandan tasarrufun neden her zaman toplumun omuzlarına yüklendiğini sorguluyor.
Bugün Almanya’da tartışılan konu yalnızca sağlık sigortalarının açığı değildir. Tartışılan şey kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığı, siyasi kararların sonuçlarından kimin sorumlu olduğu ve sosyal devletin yükünün kimlerin sırtına bindirildiğidir.
Sağlık çalışanlarının son protestoları da tam olarak bu nedenle dikkat çekiyor. Çünkü sokakta yükselen itiraz yalnızca bütçe rakamlarına değil, aynı zamanda önceliklere yöneliyor.
Sorulan soru basit ama etkili. Milyarlarca avro bulunup depolara kaldırılan ve bugün imha edilen maskeler için kaynak yaratılabiliyorsa, neden sağlık hizmetlerini güçlendirmek için aynı kararlılık gösterilmiyor?
