Antalya‘nın Aksu ilçesindeki caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının koruma alanı, 500’ü aşkın kaçak yapıyla doldu.
Bu sebeple caretta caretta yuvalarındaki yumurtaların yüzde 56,9’u bozuk çıktı.
DHA‘da yer alan habere göre, Aksu ilçesinde batıda Aksu Nehri, doğuda Beşgöz Deresi arasındaki 1,2 kilometrelik Kumköy sahili, geçen yıl mart ayında Resmi Gazete‘de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle deniz kaplumbağaları üreme alanı ilan edilmişti.
Ancak, söz konusu alanda 500’ü aşkın çardak adı altında derme-çatma yapı oluşturuldu.
Çardak adı altında hiçbir elektrik, su ve atık su alt yapısı olmayan kumsaldaki kaçak yapılarda yaz boyunca bölge halkı, caretta carettaların yaşam alanı olan kumsal üzerinde yaşıyor.
Bölgede 23 yıldır caretta caretta yuvalarının tespiti, yavruların yuvadan çıkışı gibi çalışmaları sürdüren Ekolojik Araştırmalar Derneği‘nin (EKAD) raporuna göre, insan kaynaklı yuvalardaki yumurtaların bozulma oranı da çok yüksek düzeyde çıktı.
EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi‘nden Dr. Ali Fuat Canbolat, Kumköy sahilinde 2021 sezonunda 178 yuva belirlediklerini ve yuva yoğunluğunun kilometre başına 148,3 olduğunu açıkladı. Bu oranın caretta carettalar için çok uygun kumul yapısına sahip olması nedeniyle yüksek olduğuna işaret eden Dr. Canbolat, buradaki yoğun insan faaliyetleri yüzünden yumurtaların yüzde 56.9’unun bozuk çıktığına dikkat çekerek şunları söyledi:
Maalesef kumsalın çok kötü kullanımı nedeniyle su kullanımı, kanalizasyon atıkları, iş makineleriyle çardakların kurulumu sırasında kumsal yapısının değiştirilmesi gibi pek çok neden yumurtaların bozulmasına sebep oluyor. Yuva sayısı fazla ama yavruların yumurtadan çıkış başarısı çok düşük. 2021’de bu kumsala 12 bin 159 yumurta bırakılmış, yüzde 56,9’u bozulmuş. O bölgede denize ulaşan yavru sayısı da yüzde 36,9. Çok düşük bir oran ve 4 bin 485 yavru. Belek’te ise bu oran yüzde 45-50 civarında.”
Kumsaldaki sorunla ilgili Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğü yetkililerine de bilgi aktardığını anlatan Dr. Canbolat, “Oradaki yerel insanlar orayı bir şekilde kullanıyor, kaplumbağaların korunması konusunda bize yardımcı da oluyorlar ama bu hassasiyet oradaki sorunu çözmüyor. Haziranda çardakların kurulumu, tadilatı için iş makineleri ve traktörler giriyor ve kumsal darmadağın oluyor. Ayrıca son yıllarda çardak sayısı da o kadar yoğunlaştı ki yer kalmadığından neredeyse denize sıfır çardaklar kuruluyor. Tabii bunların elektrik, su, kanalizasyon hiçbir altyapı sistemi yok, tamamı kaçak yapı” dedi.
Yakın zamanda çardakların villaya dönüşme ihtimali olduğundan da bahseden Dr. Ali Fuat Canbolat, açıklamalarına şöyle devam etti:
Gerçekten çardakta kalan insanlar kaplumbağalar konusunda çok hassas davranıyor ve elinden geldiği kadar yardımcı oluyor ama bu var olan sorunları çözmüyor. Kumsal tahribatı ve çöpler bunlar çözülemiyor. Bu durum yöresel bir hal almış durumda ve aynı şekilde geçmişte Kumluca’da Mavikent bölgesinde de çardaklar yoğundu ve günümüzde bunların hepsi villaya dönüştü. Yakın zamanda buradakiler de villaya dönüşürse şaşırmam. Hatta pandemi döneminde bu çardaklar kiraya verilip turizm bile yapılmaya başlandı. Otellere gitmeyip çardakları kiralayan birçok tatilci de oldu.”
