Zeynep Hayır/Almanya
Haritada buzullarla örtülü, nüfusu bir Avrupa kentinin mahallesi kadar olan küçük bir coğrafya duruyor. Ancak mesele Grönland değil. Mesele, emperyalizmin en soğuk ve en uzak coğrafyalarda dahi kendine yeni alanlar açma konusundaki bitmeyen ısrarı.
Washington’daki görüşmelerin ardından Almanya’nın Grönland’a 13 asker gönderme kararı alması, Arktik bölgesinde giderek derinleşen emperyalist paylaşım gerilimini yeniden gündeme taşıdı. “Keşif”, “sembolik adım” ve “güvenlik” gibi kavramlarla sunulan bu hamleyi, İsveç ve Norveç’ten gelen benzer nitelikte küçük askeri birlikler izledi. Sayılar küçük, ancak niyet büyük. Zira emperyalizm artık kalabalık ordularla değil; parça parça, sessiz ve teknik adımlarla ilerliyor. Diplomatik söylemler ve güvenlik gerekçeleri bu ilerleyişin kılıfı haline geliyor.
Bu adımlar askeri bir operasyon değilmiş gibi sunulsa da kullanılan dil fazlasıyla tanıdık. Irak’ta “özgürlük”, Afganistan’da “kadın hakları”, Afrika’da “istikrar” denmişti. Bugün Arktik’te aynı mantık “keşif” adı altında devreye sokuluyor. Sözcükler değişse de emperyalist iştah değişmiyor.
Washington’daki temaslar, ABD ile Avrupa arasında Grönland üzerinden büyüyen gerilimi de açığa çıkardı. ABD, Grönland’ı stratejik bir mülk gibi ele alırken, Avrupa devletleri Danimarka’nın egemenliği üzerinden pozisyon alıyor. Ancak bu tartışma bir ilke ya da egemenlik meselesi değil; emperyalist paylaşımda kimin daha fazla söz sahibi olacağına dair bir güç hesabı.
Bu masada Grönland halkının iradesi yok. O coğrafyada yaşayan emekçilerin geleceği yok. Konuşulan başlıklar enerji yolları, maden yatakları, askeri üsler ve buzulların altında açılan yeni kâr alanları. Halkların yaşamı ve doğanın korunması bu hesapların dışında bırakılıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ABD’ye yönelik sert açıklamaları da ilk bakışta emperyalizme karşı bir duruş gibi sunulsa da gerçekte bu sertlik, paylaşım biçimine duyulan bir rahatsızlığı ifade ediyor. Avrupa, ABD’nin tek başına hareket etmesinden huzursuz. Sorun barış değil, halkların güvenliği değil; mesele paylaşımda geri düşmemek.
Almanya’nın gönderdiği askerler, Fransa’nın açıklamaları, İsveç ve Norveç’in katılımı aynı noktada buluşuyor: NATO’nun ortak dili, ortak çıkarı ve ortak körlüğü. Bu askerler Grönland halkı için gitmiyor. Avrupa’daki işçiler için gitmiyor. Almanya’da derinleşen yoksulluğa, barınma krizine ve emekçilerin artan yaşam maliyetine çözüm üretmek için hiç gitmiyor.
Buzulların arasına gönderilen her asker, Avrupa kentlerinde kesilen sosyal harcamaların, bastırılan grevlerin ve ötelenen emek taleplerinin sessiz bedeli olarak duruyor.
Bugün emperyalist haritalarda Grönland bir nokta. Yarın başka bir coğrafya olacak. Çünkü emperyalizm doymaz; yalnızca yön değiştirir. Ve bu dünyada askerler “keşif” için gönderildiğinde, keşfedilen şey hiçbir zaman barış olmamıştır.
