İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan “Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu”nu, İstanbul Beyoğlu’nda bulunan dernek binasında düzenlenen basın toplantısıyla açıkladı. Çok sayıda kişinin katıldığı toplantıda raporu, İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Gülseren Yoleri ile İHD Hapishane Komisyonu üyesi Meral Nergis Şahin okudu.
2025 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarında 16 hapishaneden kendilerine başvurular yapıldığını belirten Yoleri, toplam 47 başvuru aldıklarını ifade ederek, “Bu başvuruların 10’u kadın, 35’i erkek, 2’si LGBTİ+; 12’si adli, 35’i politik ve 3’ü yabancı uyruklu mahpuslar tarafından gerçekleştirilmiştir” dedi.
Derneklerine yapılan başvurular ve basın taraması yoluyla 3 aylık sürede toplam bin 326 hak ihlalinin tespit edildiğini vurgulayan Yoleri, hak ihlallerinin alanlarına göre dağılımlarını da belirlediklerini belirtti. Buna göre; adalete erişim hakkı ihlali 6, iletişim hakkı ve tecrit ihlali 314, yaşam hakkı ihlali 6, işkence ve kötü muamele ihlali 283, haksız tutukluluk ve infazda eşitlik ilkesine aykırılıklar 62, sağlık hakkı ihlali 168, açlık grevlerine ilişkin ihlaller 2, beslenme ve temel ihtiyaçlara erişim ihlali ise 153 olarak kaydedildi.
İletişim ve tecridin arttığını söyleyen Yoleri, yüksek güvenlikli hapishanelerin de bu nedenle inşa edildiğini belirtti. Hapishanelerde tüm tutukluların haklarının ihlal edildiğini vurgulayan Yoleri, Hapishane İdare ve Gözlem Kurullarının da çok sayıda tutuklunun infazını ertelediğini ifade etti. Yoleri, “Özellikle ‘Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ adıyla yürüyen süreçte, hapishane idareleri tarafından mahpuslara yönelik ayrımcı, yok sayan, tehditkâr ve rencide edici tutum ve davranışlarda artış olduğu, bunun da kendileri tarafından anlaşılamadığı ifade edilmektedir” sözlerini kullandı.
Raporlarla hak ihlallerinin önlenmesini amaçladıklarını söyleyen Yoleri, şunları dile getirdi: “Sonuç olarak, her raporumuzda belirttiğimiz üzere raporumuz, sadece derneğimize yapılan sınırlı başvuruları ve basın taraması yoluyla elde edilen verileri kapsamaktadır. Hapishanelerdeki sorunların, ihlallerin ve keyfi uygulamaların çok daha fazla olduğunu biliyoruz. Yine her raporumuzda ifade ettiğimiz gibi; İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu olarak, hapishanelerde yaşanan hak ihlallerini yalnızca bilgi sunmak için rapor haline getirmiyoruz. Esas olarak meselelere yetkililerin ve kamuoyunun dikkatini çekerek hak ihlallerinin önlenmesini amaçlıyoruz.”
Yoleri, sözlerini şöyle tamamladı: “Biliyoruz ki sunduğumuz bu üç aylık hak ihlalleri raporu, Marmara Bölgesi hapishanelerinden bize ulaşan ihlalleri kapsamakla birlikte genel durumu anlamamıza da yarayacak veriler içermektedir. Hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri, yalnızca mahpusların mücadelesiyle değil, dışarıdan yürütülecek mücadelenin desteğiyle önlenebilir. İçeridekilerin küçük de olsa sesi olabilmek ve duyarlılık yaratmak için sorunları görünür kılmak amacıyla hazırladığımız bu rapor, aynı zamanda hapishanelerde yaşanan ve devasa boyutlara ulaşan sorunlar karşısında mahpuslarla ve mahpus aileleriyle dayanışma çağrımızdır.”
İHD Hapishane Komisyonu üyesi Meral Nergis Şahin ise hapishanelerde yaşanan çok sayıda hak ihlalini örnek göstererek, Abdulkadir Tatlı, Jiyan Talat ve Sezai Aksu isimli tutsakların hapishanelerde yaşamını yitirdiğini söyledi.
Raporun tamamını okumak için tıklayın.
